Plan gospodarki niskoemisyjnej

Plan gospodarki niskoemisyjnej

Co to jest plan gospodarki niskoemisyjnej?

Plan gospodarki niskoemisyjnej to dokument strategiczny sporządzany na lata 2014-2020 dla obszaru gminy. Zawiera zestaw działań na rzecz rozwijania gospodarki niskoemisyjnej.

Zadaniem PGN jest wsparcie realizacji celów określonych w unijnym pakiecie energetyczno-klimatycznym (tzw. pakiet 3×20) do 2020 r.

Redukcja emisji gazów
cieplarnianych

Zwiększenie udziału odnawialnych
źródeł energii

Redukcja energii finalnej
poprzez podniesienie
efektywności energetycznej

Gospodarka niskoemisyjna

Emisja gazów cieplarnianych powoduje zmiany klimatyczne, które odczuwamy przede wszystkim poprzez ekstremalne zjawiska pogodowe, jak: fale upałów, nawalne deszcze i powodzie, częste susze czy burze śnieżne (usuwanie skutków tych zjawisk kosztowało Polskę dotychczas ponad 54 mld zł). Emisja szkodliwych substancji do atmosfery wpływa również na zdrowie człowieka. Do najczęstszych chorób należą: choroby układu oddechowego, czy nowotwory. Strategią przeciwdziałania zmianom klimatycznym jest koncepcja gospodarki niskoemisyjnej.

Gospodarka niskoemisyjna zakłada zmniejszenie zużycia energii na obszarze danego regionu poprzez podnoszenie efektywności energetycznej, w szczególności budynków i urządzeń. Gospodarka niskoemisyjna kładzie szczególny nacisk na redukcję wykorzystania tradycyjnych paliw (tj. węgiel, ropa i gaz) na rzecz odnawialnych źródeł energii, jak energia słoneczna, wiatrowa lub geotermalna. Taki typ gospodarki zakłada wdrażanie niskoemisyjnych i ekologicznych technologii przy równoczesnym wzroście jej konkurencyjności.

Podstawą dla polskich miast i gmin do transformacji w gospodarkę niskoemisyjną jest Narodowy Program Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej (NPRGN). Obecnie przyjęto założenia do tego programu w horyzoncie czasowym do 2050 roku. Celem NPRGN jest podniesienie konkurencyjności polskiej gospodarki i zapewnienie korzyści środowiskowych poprzez m.in. wzrost innowacyjności i wdrożenie nowych technologii, zmniejszenie energochłonności i zastosowaniu OZE. Program ma być realizowany przez lokalne samorządy i przedsiębiorstwa. Cele i założenia NPRGN wynikają z międzynarodowych zobowiązań klimatycznych, takich jak Protokół z Kioto czy unijny pakiet energetyczno-klimatyczny (tzw. 3×20), Strategia Europa 2020 i Dyrektywa CAFE.

PGN

Wizję rozwoju gospodarki niskoemisyjnej w mieście będzie określał plan gospodarki niskoemisyjnej (w skrócie PGN). Gorzów Wlkp. otrzymał dofinansowanie do opracowania planu w wysokości 85 proc. w ramach przeprowadzonego przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursu, z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007 – 2013 w ramach działania 9.3. Termomodernizacja obiektów użyteczności publicznej – plany gospodarki niskoemisyjnej.

W najprostszym ujęciu PGN to dokument o charakterze strategicznym zawierający katalog działań zmierzających do redukcji zużycia energii i emisji gazów cieplarnianych oraz zwiększenia potencjału zielonych źródeł energii i niskoemisyjnego transportu w mieście do 2020 roku.

Cele PGN

PGN ma się przyczynić do realizacji celów określonych w europejskim pakiecie klimatyczno-energetycznym oraz cele w zakresie jakości powietrza wynikające z Strategii Czyste Powietrze dla Europy (Dyrektywa CAFE – Clean Air for Europe). Pakiet zakłada redukcję emisji gazów cieplarnianych o 20%, wzrost udziału odnawialnych źródeł energii o 15% oraz wzrost efektywności energetycznej o 20% do 2020 roku. Dodatkowo plan realizuje założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej.

Dlaczego powstaje plan gospodarki niskoemisyjnej?

Dokument, do którego opracowania przystąpił Urząd Miasta Gorzowa Wielkopolskiego będzie zawierał katalog działań inwestycyjnych i nieinwestycyjnych, które posłużą ograniczeniu emisji CO2, poprawie bezpieczeństwa energetycznego z wykorzystaniem OZE i podniesienie efektywności energetycznej. W efekcie uzyskamy poprawę jakości powietrza i środowiska na terenie miasta. Miasto zyska przede wszystkim możliwość starania się o dofinansowanie na działania proekologiczne z funduszy unijnych. PGN będzie konieczny przy składaniu wniosku o współfinansowanie danego przedsięwzięcia.

Korzyści z PGN

OSZCZĘDNOŚCI – wymiernym efektem transformacji gminy są oszczędności dla lokalnego budżetu, dzięki ograniczeniu zużycia paliw i energii w budynkach użyteczności publicznej.

REDUKCJA EMISJI – skutkiem wdrożenia przewidzianych w planie zadań jest faktyczna redukcja emisji gazów cieplarnianych, w tym dwutlenku węgla (CO2) i metanu (CH4).

REDUKCJA INNYCH ZANIECZYSZCZEŃ – oprócz redukcji emisji gazów cieplarnianych, nastąpi również obniżenie emisji innych ubocznych produktów spalania (tlenki azotu i siarki, rakotwórczego benzo(a)pirenu oraz pyłów PM10 i PM2.5).

JAKOŚĆ POWIETRZA – wymiana źródeł ciepła na bardziej efektywne i wykorzystanie OZE przyczyni się bezpośrednio do poprawy jakości powietrza w Gminie , a tym samym i zdrowia mieszkańców.

BAZA EMISJI – w ramach projektu miasto otrzyma bazę danych zużycia paliw i energii dla poszczególnych sektorów gminy i pojedynczych budynków użyteczności publicznej i oświatowych.

MONITORING POSTĘPÓW – na podstawie utworzonej bazy danych, gmina będzie przeprowadzała monitoring podejmowanych działań, by ocenić ich efektywność.

BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE – wdrażanie alternatywnych rozwiązań energetycznych zapewnia bezpieczeństwo dostaw ciepła i energii elektrycznej.

Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, plan gospodarki niskoemisyjnej jest warunkiem uzyskania finansowania z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2014-2020 na działania z zakresu:

  • gospodarki niskoemisyjnej,
  • efektywności energetycznej,
  • wykorzystania OZE,
  • zrównoważonego transportu publicznego.

Miasto będzie mogło wykorzystać PGN również do starania się o środki z Regionalnego Programu Operacyjnego (RPO), Programu działań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE), funduszu EOG oraz środków krajowych (rozdysponowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej). Dzięki realizacji działań zawartych w planie na terenie Gorzowa nastąpi również redukcja emisji dwutlenku węgla oraz innych zanieczyszczeń, jak: tlenków azotu, benzo(a)pirenu oraz pyłów PM10 i PM2,5, pochodzących głównie ze spalania paliw  w transporcie i przydomowych piecach (tzw. niska emisja).

Obszary realizacji

Plan gospodarki niskoemisyjnej zakłada wskazanie zadań inwestycyjnych  na okres 2014-2020, w następujących obszarach:

  • zużycie energii w budynkach/instalacjach (budynki i urządzenia komunalne, budynki i urządzenia usługowe niekomunalne, budynki mieszkalne, oświetlenie uliczne; zakłady przemysłowe poza EU ETS ), dystrybucja ciepła,
  • zużycie energii w transporcie (transport publiczny, tabor gminny, transport prywatny i komercyjny, transport szynowy), w tym poprzez wdrażanie systemów organizacji ruchu,
  • gospodarka odpadami – w zakresie emisji nie związanej ze zużyciem energii (CH4 ze składowisk),
  • produkcja energii – zakłady/instalacje do produkcji energii elektrycznej, ciepła i chłodu.

Plan zakłada również zaplanowanie zadań nieinwestycyjnych w nastęujących obszarach:

  • administracja – planowanie miejskie, zamówienia publiczne, strategia komunikacyjna,
  • promowanie gospodarki niskoemisyjnej,
  • edukacja ekologiczna – z zakresu poszanowania energii.

Wszystkie zadania wpisane do planu zostaną opisane pod kątem korzyści ekonomicznych, społecznych i środowiskowych (redukacja emisji CO2) ze wskazaniem planowanych źródeł finansowania, terminem realizacji oraz jednostką odpowiedzialną za ich realizację.

Działania

Działania zawarte w Planie dla miasta powinny być ukierunkowane na cele w zakresie:

  • realizacji działań na rzecz efektywności energetycznej,
  • zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego,
  • łagodzenie skutków wzrostu cen energii,
  • zapobiegania wyczerpywania się zasobów,
  • zapewnienie konkurencyjności gospodarki,
  • promocji nowych wzorców konsumpcji,
  • adaptacji do skutków zmian klimatu,
  • ochrony klimatu i redukcji emisji gazów cieplarnianych

Przykładem działań ujętych w planie mogą być:

  • termomodernizacja budynków użyteczności publicznej,
  • zastosowanie inteligentnego oświetlenia w budynkach,
  • modernizacja oświetlenia ulicznego,
  • wymiana lub zakup nowego taboru komunikacji publicznej.

Wskazane działania muszą być zgodne z obowiązującymi lokalnymi Programami ochrony powietrza (POP) i planami działań krótkoterminowych (PKD).

WIĘCEJ O PLANOWANYCH DZIAŁANIACH W GORZOWIE MOŻNA PRZECZYTAĆ W ZAKŁADCE PLANOWANE DZIAŁANIA

Wskaźniki monitorowania

Plan zakłada konieczność jego monitorowania oraz aktualizacji (np. co 2 lata) przez odpowiednią jednostkę Urzędu Miasta posiadającą kompetencję w tym zakresie. Do wskaźników monitorowania planu gospodarki niskoemisyjnej należy zaliczyć:

1.Poziom redukcji emisji CO2 w stosunku do lat poprzednich (w tym przypadku do określonego roku bazowego);

2.Poziom redukcji zużycia energii finalnej w stosunku do przyjętego roku bazowego (tj. poprawa efektywności energetycznej);

3. Udział zużytej energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych.

Akty prawne

Cele i założenia Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gorzowa Wielkopolskiego są zgodne z następującymi dokumentami strategicznymi na poziomie krajowym:

  • Długookresowa Strategia Rozwoju Kraju – Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności.
  • Średniookresowa Strategia Rozwoju Kraju.
  • Umowa Partnerstwa.
  • Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego.
  • Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030.
  • Krajowa Polityka Miejska do 2020 roku.
  • Polityka Ekologiczna Państwa na lata 2009-2012 z perspektywą do roku 2016.
  • Strategia „Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko” 2020.
  • Polityka Energetyczna Państwa do 2030 roku. Krajowy
  • Plan Działań w zakresie energii ze źródeł odnawialnych do 2020 roku.
  • Krajowy Plan Działań dotyczący efektywności energetycznej.
  • Narodowy Program Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej.

 

Cele i założenia Planu gospodarki niskoemisyjnej dla Gorzowa Wielkopolskiego są zgodne z następującymi dokumentami strategicznymi na poziomie miejskim:

  • Strategia Rozwoju Województwa Lubuskiego 2020
  • Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego na sieci
    komunikacyjnej w wojewódzkich przewozach pasażerskich na terenie
    województwa lubuskiego
  • Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Lubuskiego na lata 2012-2017
    z perspektywą do 2020 roku
  • Program Ochrony Środowiska dla Województwa Lubuskiego na lata 2012 –
    2015 z perspektywą do 2019 roku
  • Programy Ochrony Powietrza dla strefy Miasto Gorzów Wielkopolski
  • Plan działań krótkoterminowych dla strefy miasto Gorzów Wielkopolski
  • Regionalny Program Operacyjny – Lubuskie 2020
  • Strategia Energetyki Województwa Lubuskiego
  • Strategia Rozwoju Polski Zachodniej do 2020 roku
  • Założenia do Planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa
    gazowe na obszarze miasta Gorzowa Wielkopolskiego
  • Strategia Zrównoważonego Rozwoju miasta Gorzowa Wlkp. na lata 2010-2020
  • Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubuskiego
  • Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego
    Gorzowa Wlkp.
  • Wieloletnia Prognoza Finansowa
  • Strategia Rozwoju Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Gorzowa
    Wielkopolskiego
  • Kontrakt Terytorialny dla Województwa Lubuskiego
  • Strategia Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych Miejskiego Obszaru
    Funkcjonalnego Gorzowa Wlkp.

Uchwalony dokument

Plan gospodarki niskoemisyjnej, aby spełniać swoją funkcję musi być dokumentem przyjętym przez Radę Miasta. PGN dla Gorzowa został przyjęty uchwałą RM w dn. 30.09.2015 r. Uchwałą Rady Miasta Gorzowa Wlkp. nr XVII/176/2015 w sprawie przyjęcia „Planu gospodarki niskoemisyjnej dla miasta Gorzowa Wlkp.”

LINK do uchwały

 

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI

Urząd Miasta Gorzowa Wielkopolskiego
ul. Sikorskiego 3-4
66-400 Gorzów Wlkp.
Jednostka odpowiedzialna za projekt:
Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa
ul. Myśliborska 34
Osoby odpowiedzialne za prowadzenie
projektu:

Jan Sobczyński (jan.sobczynski@um.gorzow.pl, tel. (95) 735 58 13)

Joanna Korzeniewska (joanna.korzeniewska@um.gorzow.pl, tel. (95) 735 57 03)

FORMULARZ KONTAKTOWY